"Een goed functionerende OR is winst voor de organisatie"

Thuiswerken en de rol van de OR

Thuiswerken is op veel plaatsen het “nieuwe normaal” geworden. Dat heeft voordelen maar ook nadelen. De gevolgen zijn voor elke persoon verschillend maar het is belangrijk dat de OR alert is op deze veranderende arbeidsomstandigheden. Zorg er daarom als OR voor dat het onderwerp “thuiswerken” binnen jouw organisatie op de agenda komt en maak afspraken over beleid en spelregels. Werknemers hebben recht op goede arbeidsomstandigheden, dus ook op een gezonde en veilige werkplek. En dat geldt dus ook bij thuiswerken. 

 Aan welke onderwerpen kun je als ondernemingsraad aandacht besteden?

  • De regeling thuiswerken

Is er een regeling of beleid afgesproken voor het thuiswerken?
Zo ja: wat staat daar precies in? Zo nee: dan wordt het tijd dat er een regeling komt. Ga hiervoor in overleg met de ondernemer of neem zelf het initiatief om tot een regeling te komen. Als OR kun je hiervoor gebruik maken van het initiatiefrecht. (WOR art. 23)

De OR kan gebruik maken van het instemmingsrecht (art. 27 WOR) om een personeelsregeling voor thuiswerken vast te stellen, te wijzigen of in te trekken. Check ook of er in de CAO  iets over thuiswerken is opgenomen. Meer info over het samenstellen van een regeling thuiswerken? Vul het contact formulier in op deze site of bel ons. 

  • Inrichting van de werkplek

Thuiswerkplekken moeten voldoen aan de eisen die staan in de Arbeidsomstandighedenwet en het Arbeidsomstandighedenbesluit. Hoe heeft jouw organisatie dit geregeld?

Met andere woorden:
- Kunnen de medewerkers op een gezonde en veilige manier thuis hun werk doen?
- Is dit bespreekbaar in de organisatie?
- Voor welke apparatuur en (kantoor) spullen zorgt de organisatie? 
   Er zijn voorbeelden van organisaties die helemaal niets regelen tot een organisaties die     
   zorgen dat er bij de medewerkers thuis een volledige aangepaste werkplek wordt
   ingericht.

De wet: De zorgplicht “arbeidsomstandigheden” voor ondernemers is ook van toepassing op een thuiswerkplek. De ondernemingsraad heeft instemmingsrecht op het arbeidsomstandighedenbeleid van de onderneming. Wijzigt de organisatie ingrijpend door het thuiswerken? Dan valt ook dit onder het instemmingsrecht van de OR.

  • Vergoeding voor thuiswerken

Thuiswerken kost geld. Uit onderzoek blijkt dat 1 op de 10 medewerkers een vergoeding ontvangt voor het thuiswerken. Deze varieert van 15 tot 75 euro per maand. Let op: dit is een vergoeding voor gemaakte kosten maar niet voor het inrichten van een werkplek. Nibud heeft berekend dat thuiswerken gemiddeld € 3,= per dag kost (verwarming, elektra water, etc.). Vanaf 2022 kunnen werkgevers makkelijker een belastingvrije thuiswerkvergoeding verstrekken aan hun werknemers, dankzij een nieuwe gerichte vrijstelling in de Werkkostenregeling (WKR). De vergoeding gaat dan niet meer ten koste van de vrije ruimte in de WKR. De onbelaste vergoeding is in 2024 gemaximeerd tot € 2,35 per dag.

Tip: Informeer als OR eens bij HR naar het gebruik van de werkkostenregeling binnen jouw organisatie.
Klick voor het laatste nieuws hier

  • Reiskostenvergoeding bij thuiswerken


Veel medewerkers ontvangen maandelijks een vaste reiskostenvergoeding, ook al worden deze reiskosten als gevolg van het thuiswerken nu niet meer (volledig) gemaakt.
In 2023 kan een werknemer een vaste reiskostenvergoeding ontvangen als deze tenminste 76 dagen van het kalenderjaar (3/5 van 128 dagen) naar kantoor reist. De vergoeding wordt berekend over 129 dagen (3/5 van 214 dagen). De onbelaste vaste reiskostenvergoeding bedraagt dan maximaal € 90 per maand ((129 dagen x 40 kilometer x € 0,21) /12 maanden).
Een werkgever mag niet aan de werknemer voor dezelfde dag zowel een onbelaste reiskostenvergoeding verstrekken als een thuiswerkvergoeding.

  • De psychosociale belasting van thuiswerken

Uit onderzoek blijkt dat verplicht thuiswerken het stressniveau van werknemers verhoogt. Het heeft invloed op de werksfeer omdat er geen of nauwelijks andere dan online sociale werkcontacten zijn. De werkdruk neemt toe doordat medewerkers niet op tijd hun pauzes nemen. En even lekker met collega’s bij de koffieautomaat stoom afblazen is er ook niet meer bij. Overcompensatie en niet meer geestelijk loskomen van het werk kan ertoe leiden dat er geen goede balans meer is tussen privé en werk. Daarnaast is er minder contact met de leidinggevende. Ook het ontbreken van aandacht en waardering kan werkstress veroorzaken.

Tip: Bespreek dit met de organisatie. Je kunt al veel activiteiten ondernemen om problemen in relatie tot de psychosociale belasting te voorkomen. Bijvoorbeeld door het organiseren van een wandeling met collega’s, of een online vrijdagmiddagborrel. Ook zijn er organisaties die een online pub quiz organiseren. Op deze manier heb je contacten tussen collega’s die niet alleen over werk gaan en de verbondenheid bevorderen.

  • De veranderingen voor leidinggevenden

Medewerkers die thuiswerken vragen van leidinggevenden andere vaardigheden. Bijvoorbeeld het loslaten van “controle” en een andere manier van communiceren.  Het is belangrijk om vroegtijdig te signaleren of er ruis op de lijn ontstaat.

Tip: Als OR kun je dit binnen je organisatie bespreken Dat is in het belang van zowel de medewerkers als de leidinggevenden.

Natuurlijk zijn er voldoende bedrijven waar thuiswerken niet of nauwelijks mogelijk is. Maar ook bij bedrijven waar die mogelijkheid wel bestaat was thuiswerken in het verleden onbespreekbaar. Zoals eerder gezegd: thuiswerken wordt het nieuwe “normaal” en is straks niet meer weg te denken uit ons leven. In welke vorm dan ook. Wij hopen dat we je met dit blog hebben gemotiveerd om als OR je stem te laten horen. Maak thuiswerken bespreekbaar binnen jouw organisatie. Dat is in het belang van de medewerkers en het helpt je om als OR (nog) meer zichtbaar te zijn in jouw organisatie.

Laatste nieuws over thuiswerken

Uit een recente peiling van FNV blijkt dat slechts 10% van de ondervraagde medewerkers weer fulltime naar kantoor wil. 70% heeft een voorkeur voor "hybride" werken (deels op kantoor en deels thuis) 

Op 26 september 2023 is het initiatiefwetsvoorstel Wet Werken waar je wilt verworpen door de Eerste Kamer. Het wetsvoorstel zou het voor werknemers en werkgevers gemakkelijker moeten maken om afspraken te maken over thuiswerken. 
Tijdens het debat in de Eerste Kamer bleken de meeste fracties het initiatiefwetsvoorstel niet nodig te vinden omdat werkgevers en werknemers "er samen wel uitkomen" en de huidige praktijk niet tot noemenswaardige rechtszaken heeft geleid. Hier blijft dus een taak voor de OR om te zorgen dat thuiswerkbeleid goed wordt vormgegeven.

Lees verder het nieuwsbericht.

Nog vragen over thuiswerken en de rol van de OR bij dit onderwerp? Wij helpen je graag!
Vul het contact formulier in of bel ons op 06-51829549

Rob van der Ham
Rob van der Ham

Ervaren manager in zowel het commerciële als productie werkveld. Als bestuurder heb ik een schat aan ervaring in het samenwerken met medezeggenschap…

Lees meer over Rob van der Ham